เบาหวานชนิดพึ่งอินซูลิน เป็นประเภทที่พบไม่บ่อย แต่อันตรายและความรุนแรงของอาการสูง มักพบในคนที่อายุต่ำกว่า 25ปีและในเด็ก ตับอ่อนของผู้ที่ป่วยเป็นเบาหวานชนิดนี้แทบจะสร้างอินซูลินไม่ได้เลย เนื่องเพราะความผิดปกติจากทางกรรมพันธุ์ หรือได้รับสารผิด ร่วมกับการติดเชื้อ เกิดโรคภูมิต้านตัวเอง ทำให้ร่างกายผู้ป่วยสร้างแอนติบอดีขึ้นมาต่อต้านและทำลายตับอ่อนจนสร้างอินซูลินไม่ได้
ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดนี้ต้องฉีดอินซูลินเข้าทดแทนส่วนที่สร้างไม่ได้ทุกวัน เพื่อที่จะเผาผลาญน้ำตาลได้เป็นปกติ ถ้าไม่ฉีดอินซูลินเข้าร่างกายแล้ว จะทำให้ร่างกายเผาผลาญไขมันแทนน้ำตาล ซึ่งจะมีผลทำให้ผู้ป่วยผ่ายผอมลงอย่างรวดเร็ว
ถ้าเป็นโรคนี้อย่างแรง จะมีการคั่งของสารคีโตน ซึ่งเป็นสารที่เกิดขึ้นมาจากการเผาผลาญไขมัน ซึ่งเป็นพิษต่อระบบประสาท ทำให้ผู้ป่วยเกิดภาวะคั่งสารคีโตน ซึ่งผู้ป่วยจะหมดสติถึงตายอย่างรวดเร็ว
เบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลิน เป็นเบาหวานที่พบในคนที่เป็นโรคนี้ส่วนใหญ่ ซึ่งมักจะมีความรุนแรงน้อยกว่าประเภทแรก มีโอกาสสูที่จะพบในคนวัย 40 ปีขึ้นไป ตับอ่อนของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดนี้ ยังพอสร้างอินซูลินได้ แต่ได้ปริมาณน้อย ไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย ทำให้เผาผลาญน้ำตาลได้ไม่หมด กลายเป็นโรคเบาหวานได้ ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดนี้ยังอาจแบ่งเป็น พวกคนที่อ้วนมาก และ ที่ไม่อ้วน สาเหตุคาดว่าเกิดจากกรรมพันธุ์ อ้วนมากเกินไป มีลูกมาก หรือจากการใช้ยา ผู้ป่วยมักไม่ค่อยเกิดภาวะคีโตซิส การควบคุมอาหารและใช้ยาชนิดกิน ก็เพียงพอต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ หรืออาจต้องฉีดอินซูลินบ้างเป็นครั้งคราว
สาเหตุของโรคเบาหวาน โรคเบาหวานเกิดจาก ตับอ่อนของผู้ป่วยสร้างฮอร์โมนอินซูลินได้ไม่เพียงพอต่อการใช้งานของร่างกายหรือผลิตไม่ได้เลย ฮอร์โมนอินซูลินมีหน้าที่ช่วยให้ร่างกายเผาผลาญน้ำตาลออกมาเป็นพลังงาน เมื่อปริมาณอินซูลินไม่เพียงพอ น้ำตาลก็ไม่ถูกเผาผลาญไปใช้ จึงเกิดการสะสมและคั่งของน้ำตาลในเลือดและในอวัยวะส่วนต่างๆ เมื่อคั่งมากๆเข้า ไตก็จะกรองออกมากับปัสสาวะ ทำให้ปัสสาวะที่ออกมาหวาน หรือมีมดมาขึ้นได้ เมื่อผู้ป่วยปัสสาวะออกมา ที่เรียกกันว่า เบาหวาน
ผู้ป่วยเบาหวานปกติจะปัสสาวะบ่อยมาก เนื่องเพราะน้ำตาลที่ออกมาทางไตดึงเอาน้ำออกมาด้วย ทำให้ปัสสาวะมาก ทำให้ผู้ป่วยกระหายน้ำต้องดื่มน้ำบ่อย และเนื่องเพราะผู้ป่วยโรคเบาหวาน ไม่สามารถเผาผลาญน้ำตาลออกมาเป็นพลังงานได้จึงต้องใช้พลังงานจากไขมันแทนจึงทำให้ ร่างกายผ่ายผอม ไม่มีไขมัน กล้ามเนื้อลีบ และไม่มีแรง
โรคเบาหวานนี้เป็นโรคทางกรรมพันธุ์ นั่นคือถ้ามีคนในครอบครัวเป็นเบาหวาน เช่นพ่อแม่เป็นเบาหวาน ลูกก็มีโอกาสเป็นเบาหวานด้วย อาจมีสาเหตุอื่นเช่น อ้วนมากเกินไปเพราะกันของหวานมากจนอ้วน ก็อาจเป็นเบาหวานได้ หรืออาจเป็นเบาหวานจากการใช้ยาพวก สเตอรอยด์ ยาขับปัสสาวะ หรืออาจพบร่วมกับโรคอื่นๆเช่น ตับแข็งระยะสุดท้าย ตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง เป็นต้น
